فولاد مبارکه در مسیر کربنخنثی؛ از نیروگاه سیکل ترکیبی تا توسعه انرژیهای خورشیدی و بادی
1405/06/01
شرکت فولاد مبارکه با تدوین نقشه راه دستیابی به کربنخنثی تا سال ۱۴۲۸ (۲۰۵۰ میلادی)، مجموعهای از اقدامات ساختاری و عملیاتی را با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای و توسعه زیرساختهای انرژی پاک در دستور کار قرار داده است.
این راهبرد با محوریت تعهد به توافقنامه پاریس و اهداف توسعه پایدار تدوین شده و بر چهار محور اصلی استوار است: بهینهسازی فرآیندهای تولید، توسعه فناوریهای نوین احیای مستقیم مبتنی بر هیدروژن، گسترش انرژیهای تجدیدپذیر و استفاده از فناوریهای جذب و ذخیرهسازی کربن. بر اساس این نقشه راه، فولاد مبارکه کاهش ۳۰ درصدی انتشار کربن تا افق ۱۴۱۰ (۲۰۳۱ میلادی) را بهعنوان هدف میانی خود تعیین کرده است.
پایش مستمر انتشار گازهای گلخانهای
در بخش پایش و ارزیابی عملکرد زیستمحیطی، فولاد مبارکه از سال ۱۴۰۰ به همراه مجتمع فولاد سبا، اطلاعات مربوط به انتشار گازهای گلخانهای خود را در سامانه جمعآوری اطلاعات انجمن جهانی فولاد ثبت و بهروزرسانی میکند. این اقدام امکان پایش مستمر، تحلیل دادهها و مقایسه عملکرد شرکت با استانداردها و عملکرد بینالمللی صنعت فولاد را فراهم کرده است.
همزمان، پروژههای متعددی برای کاهش مستقیم انتشار گازهای گلخانهای در حال اجراست. از جمله این طرحها میتوان به بازیافت انرژی از دودکش نیروگاه گازی برای تولید بخار فشرده اشاره کرد که ظرفیت کاهش سالانه دستکم ۱۲۰ هزار تن دیاکسید کربن را دارد. همچنین اصلاحات فنی در کورههای پیشگرم ناحیه نورد گرم، کاهش مصرف گاز طبیعی در این بخش را به همراه داشته است.
نیروگاه سیکل ترکیبی؛ گامی برای تأمین پایدار انرژی
یکی از مهمترین پروژههای فولاد مبارکه در مسیر بهینهسازی مصرف انرژی و کاهش آلایندگی، احداث نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی کلاس F است. این نیروگاه با بهرهگیری از توربینهای پیشرفته و دستیابی به راندمان خالص بیش از ۵۸ درصد، در مقایسه با نیروگاههای متعارف، ظرفیت قابلتوجهی برای کاهش مصرف منابع دارد؛ بهطوریکه میزان صرفهجویی آن در مصرف آب تا ۹۷.۹ درصد و در مصرف گاز طبیعی تا ۴۰ درصد اعلام شده است.
در حال حاضر، دو واحد گازی این مجموعه با مجموع ظرفیت ۶۱۴ مگاوات به بهرهبرداری رسیدهاند و در تأمین برق پایدار فولاد مبارکه، بهویژه در دورههای اوج مصرف، نقش مؤثری ایفا میکنند.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، با تکمیل بخش بخار نیروگاه، فولاد مبارکه پیشبینی کرده است حدود ۷۵۰ مگاوات از نیاز انرژی خود را بهصورت درونسازمانی تأمین کند. این اقدام علاوه بر تقویت پایداری تأمین برق، میتواند در کاهش وابستگی شرکت به شبکه سراسری و مدیریت چالشهای ناشی از محدودیتهای تأمین انرژی مؤثر باشد.
توسعه انرژی خورشیدی؛ حرکت به سمت برق پاک
در کنار توسعه نیروگاه سیکل ترکیبی، فولاد مبارکه سرمایهگذاری قابلتوجهی را در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده است. نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق» با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات و سرمایهگذاری بیش از ۳۵۰ میلیون یورو، در زمینی به وسعت حدود ۱۳۰۰ هکتار در شرق اصفهان در حال احداث است.
عملیات اجرایی این پروژه از شهریورماه ۱۴۰۲ آغاز شد و فاز نخست آن با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات به بهرهبرداری رسیده است. بر اساس اطلاعات موجود، این فاز میتواند سالانه حدود ۲۲۶ میلیون کیلوواتساعت برق پاک تولید کند؛ ظرفیتی که معادل مصرف متوسط برق حدود ۶۳ هزار خانوار شهری برآورد شده است.
این پروژه همچنین در مراحل ساخت و بهرهبرداری، برای بیش از ۶۰۰ نفر اشتغالزایی کرده است و با تکمیل ظرفیت آن، سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد انرژی فولاد مبارکه افزایش خواهد یافت.
ترکیب انرژیهای متنوع برای کاهش کربن
مجموعه اقدامات فولاد مبارکه نشان میدهد این شرکت برای دستیابی به هدف کربنخنثی، رویکردی چندمحوری را دنبال میکند؛ رویکردی که از افزایش بهرهوری و بهینهسازی فرآیندهای تولید آغاز میشود و تا توسعه نیروگاههای کممصرف، سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی، حرکت به سمت فناوریهای مبتنی بر هیدروژن و استفاده از فناوریهای جذب و ذخیرهسازی کربن ادامه دارد.
در این چارچوب، توسعه ظرفیت تولید برق درونسازمانی در کنار سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، علاوه بر کمک به مدیریت ناترازی انرژی، میتواند نقش مهمی در کاهش شدت انتشار کربن و حرکت تدریجی فولاد مبارکه به سمت تولید فولاد کمکربن ایفا کند.
با توجه به هدفگذاری انجامشده برای سال ۱۴۲۸، میزان پیشرفت این پروژهها و تحقق اهداف تعیینشده، یکی از شاخصهای مهم ارزیابی مسیر تحول انرژی و زیستمحیطی فولاد مبارکه در سالهای پیشرو خواهد بود.